Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

Ringkasan bab

Perniagaan ialah aktiviti urus niaga jual beli barang atau perkhidmatan antara penjual dengan pembeli untuk memenuhi keperluan dan kehendak pengguna. Penjual memperoleh keuntungan melalui pertukaran nilai, dan sebahagian keuntungan boleh dilaburkan semula atau digunakan untuk tanggungjawab sosial korporat (CSR), seperti melindungi alam sekitar. m/s 5

Konsep asas perniagaan mempunyai enam komponen yang saling berkait. Barang mempunyai bentuk fizikal, manakala perkhidmatan tidak; gabungan kedua-duanya dikenali sebagai produk. Keperluan adalah terhad dan sama bagi semua individu, tetapi kehendak tidak terhad dan berbeza antara individu. m/s 6 Keuntungan ialah lebihan hasil jualan selepas ditolak semua kos, iaitu Keuntungan = Jumlah jualan − Jumlah kos. Kontrak perniagaan dikuatkuasakan melalui Akta Kontrak 1950, manakala Akta Kawalan Harga dan Anti Pencatutan 2011 melindungi pengguna daripada kenaikan harga sesuka hati. m/s 7

Aktiviti perniagaan terbahagi kepada aktiviti berasaskan barang, seperti kilang perabot yang menghasilkan meja dan kerusi, dan aktiviti berasaskan perkhidmatan, seperti pendidikan. m/s 8

1.1 Tujuan Perniagaan

Tujuan perniagaan adalah untuk menawarkan barang atau perkhidmatan kepada pembeli melalui pembayaran atau pertukaran wang. Contohnya, gerai makanan menawarkan nasi lemak dan servis hidangan, manakala salun kecantikan menawarkan produk kecantikan dan rawatan muka. m/s 11 Barang ialah item yang dapat dilihat, disentuh atau dipegang. Perkhidmatan pula memberi manfaat melalui tenaga, kemahiran, kepakaran dan pengalaman, tidak mempunyai bentuk fizikal, dan pembekalnya boleh berniaga tanpa menyediakan stok. m/s 12

Sesetengah perniagaan menawarkan gabungan barang dan perkhidmatan, seperti kedai kopi yang menjual roti dan kopi serta memberikan layanan pelayan. Organisasi bermotifkan untung (OBU) mengeluarkan dan menjual barang dan perkhidmatan dengan objektif utama mendapatkan keuntungan. m/s 13 Keuntungan mengukur prestasi, menentukan hala tuju, mengembangkan perniagaan, membina imej untuk menarik pelaburan baharu dan membolehkan tanggungjawab sosial dijalankan. Organisasi bukan bermotifkan untung (OBBU) pula memenuhi keperluan awam dan membantu golongan kurang berkemampuan, miskin tegar dan warga tua. m/s 14

OBBU bermatlamat meningkatkan penglibatan dalam kegiatan kemasyarakatan, contohnya Persatuan Pengguna dan Rumah Anak Yatim. Kaedah perniagaannya ialah secara percuma, jualan pada harga kos dan jualan pada harga di bawah kos. m/s 15 Jualan pada harga kos tidak menghasilkan keuntungan, manakala jualan di bawah kos biasanya mendapat subsidi kerajaan untuk membantu rakyat yang kurang berkemampuan, seperti tepung gandum bersubsidi. m/s 16

1.2 Bentuk Pemilikan Perniagaan

Bentuk pemilikan yang lazim ialah milikan tunggal, perkongsian, syarikat berhad dan koperasi. Setiap bentuk dibezakan dari aspek pemilik, corak kawalan dan struktur pengurusan. m/s 17

Milikan tunggal dimiliki dan dikawal sepenuhnya oleh seorang individu yang melaburkan modal sendiri, dengan pembiayaan daripada wang simpanan, saudara-mara, agensi kerajaan dan institusi kewangan. Keuntungannya dikenakan cukai pendapatan perseorangan, dan bentuk ini paling popular di Malaysia. m/s 18 Perniagaan perlu didaftarkan dengan Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) dalam tempoh 30 hari dari tarikh memulakan perniagaan, dan sijil pendaftaran dikeluarkan dalam tempoh sejam selepas bayaran. Selepas itu, lesen perniagaan diperoleh daripada Pihak Berkuasa Tempatan (PBT). m/s 19 Milikan tunggal mudah ditubuhkan dan bebas diurus, tetapi pemiliknya menanggung liabiliti tidak terhad. m/s 20

Perkongsian ialah kerjasama dua atau lebih individu yang boleh dibentuk secara lisan atau bertulis. Perkongsian tanpa perjanjian bertulis tertakluk pada Akta Perkongsian 1961, dan syaratnya lazim dicatat dalam surat ikatan perkongsian. m/s 20 Perjanjian perkongsian memuatkan nama firma dan rakan kongsi, hak dan tanggungjawab, nisbah pembahagian untung rugi serta cara menamatkan perkongsian. Bilangan rakan kongsi lazimnya dua hingga 20 orang, atau tidak melebihi 50 orang bagi profesion seperti peguam dan akauntan, dan perkongsian tertakluk pada Akta Pendaftaran Perniagaan 1956. m/s 21 Perkongsian biasa dibenarkan 2 hingga 20 orang rakan kongsi, Perkongsian Berhad 2 hingga 50 orang, dan Perkongsian Liabiliti Terhad minimum 2 orang tanpa had maksimum. Kelebihannya ialah modal lebih besar dan kepakaran dikongsi; kelemahannya ialah perniagaan terbubar jika rakan kongsi meninggal dunia atau muflis, dan aset peribadi boleh digunakan untuk menjelaskan hutang. m/s 22

Dalam Perkongsian Berhad, sekurang-kurangnya seorang rakan kongsi biasa menanggung semua liabiliti dan mengurus perniagaan. Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT) menggabungkan ciri perkongsian dengan syarikat sendirian berhad dan diperkenalkan oleh SSM pada tahun 2013 di bawah Akta Perkongsian Liabiliti Terhad 2012. m/s 23 PLT ialah entiti berasingan dengan liabiliti terhad dan hayat berterusan, tanpa had maksimum rakan kongsi atau keperluan modal minimum. m/s 24

Syarikat Berhad didaftarkan dengan SSM di bawah Akta Syarikat 1965, dianggotai ahli lembaga pengarah dan pemegang saham. Pemegang saham berhak mengundi dalam mesyuarat agung tahunan, termasuk untuk melantik ahli lembaga pengarah. m/s 25 Syarikat Sendirian Berhad boleh mengumpul modal melalui terbitan syer, tetapi syernya hanya ditawarkan kepada saudara dan rakan, maksimum 50 orang, dan laporan kewangannya dirahsiakan. m/s 27 Syarikat Awam Berhad mempunyai ahli dari dua orang hingga tiada had maksimum dan sahamnya boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia. Modalnya besar dan kewujudannya kekal, tetapi penubuhannya rumit dan laporan kewangan perlu diumumkan kepada orang awam. m/s 28

Koperasi ditubuhkan secara sukarela dengan konsep milik bersama untuk melindungi kepentingan anggota, dan aktivitinya tertakluk pada Akta Koperasi 1993 (Pindaan 2007). m/s 29 Modal datang daripada yuran dan sumbangan anggota, liabiliti anggota terhad, dan prinsip koperasi berasal daripada Rochdale Cooperative yang ditubuhkan di England pada tahun 1844. m/s 30 Koperasi memerlukan sekurang-kurangnya 50 orang anggota, dan setiap anggota mempunyai satu undi tanpa mengira jumlah syer. Koperasi dikecualikan daripada cukai, tetapi dividennya rendah dan seorang individu tidak boleh memiliki syer melebihi 20 peratus. m/s 32

1.3 Bentuk-bentuk Perniagaan Lain

Francais ialah hubungan perjanjian antara francaisor dengan francaisi. Mengikut Akta Francais 1998, perniagaan mesti mengikut sistem francaisor, francaisi berhak menggunakan cap atau rahsia dagangan, dan francaisi membayar fi kepada francaisor. m/s 33 Francaisor ialah syarikat induk yang memiliki jenama; ia menyediakan panduan perniagaan, latihan, promosi bersepadu dan kadangkala ramuan khas serta peralatan. m/s 34 Francaisi membeli hak menggunakan jenama dan mesti mematuhi sistem francaisor, atau kontraknya boleh ditamatkan. m/s 35 Bagi francaisi, risiko kegagalan rendah dan jenama sudah terkenal, tetapi francaisi terikat pada perjanjian dan kurang ruang untuk inovasi sendiri. m/s 36

Usaha sama ialah perkongsian strategik dua atau lebih pihak yang membentuk entiti baharu, menyumbang modal serta berkongsi kawalan, aset, hasil dan perbelanjaan untuk tempoh tertentu. m/s 36 Tujuannya ialah meningkatkan kedudukan syarikat, berkongsi kepakaran dan menambah keuntungan. Risiko dikongsi dan teknologi baharu diperoleh, tetapi perbezaan visi, misi dan budaya boleh menimbulkan konflik. m/s 37

1.4 Klasifikasi Perniagaan

Klasifikasi perniagaan menyusun perniagaan mengikut dua kelompok, iaitu saiz dan sektor. Definisi saiz yang seragam ditetapkan oleh Majlis Pembangunan Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) Kebangsaan berdasarkan jumlah jualan tahunan dan bilangan pekerja tetap. m/s 38 Bagi pengilangan, perniagaan kecil mempunyai jualan RM300,000 hingga kurang daripada RM15 juta, manakala sederhana RM15 juta hingga kurang daripada RM50 juta; ambangnya lebih rendah bagi perkhidmatan. m/s 39

Perniagaan kecil mempunyai kos overhed rendah dan cepat menyelesaikan rungutan pelanggan. m/s 39 Ia fleksibel, tetapi kos pengeluarannya tinggi kerana tidak menikmati ekonomi bidangan dan sukar mendapat pekerja mahir. Cabaran utamanya ialah aliran tunai negatif. m/s 40 Perniagaan sederhana mudah ditubuhkan dan mempunyai semangat berpasukan yang tinggi. m/s 42 Namun, ia sukar menyediakan latihan dan berdepan peraturan kerajaan yang semakin banyak. m/s 43 Perniagaan besar menikmati ekonomi bidangan, menguasai pasaran dan mempunyai pengkhususan, tetapi komunikasinya kurang berkesan. m/s 44 Birokrasi dan risiko kerugian akibat keadaan ekonomi dan politik dunia juga lebih besar. m/s 45

Dari segi sektor, sektor utama (primer) mengekstrak sumber semula jadi daripada bumi atau laut, manakala sektor kedua (sekunder) memproses bahan mentah menjadi barang siap atau separuh siap dengan nilai tambah yang lebih tinggi. m/s 46 Sektor kedua merangkumi pembuatan dan pengilangan serta kejuruteraan, contohnya mesin khas Proton Holdings Berhad. m/s 47 Pembekalan tenaga dan pembinaan juga sektor kedua. Sektor ketiga (tertier) membekalkan perkhidmatan seperti pelancongan dan perbankan, dan kini menjadi penyumbang terbesar kepada KDNK. m/s 48

1.5 Skala Perniagaan

Pasaran domestik ialah penjualan produk dalam negara pada skala tempatan, negeri dan kebangsaan. Perniagaan berskala tempatan berniaga di kawasan tertentu sahaja dengan kos yang rendah. m/s 49 Skala negeri meliputi pelbagai daerah dan kebanyakannya PKS, manakala skala kebangsaan meliputi seluruh negara sehingga peniaga menikmati ekonomi bidangan dan diskaun pembekal. Pasaran antarabangsa pula melibatkan import, eksport dan entreport. m/s 50 Skala zon memberi tumpuan kepada kawasan tertentu, manakala skala global merentasi sempadan dengan bantuan Internet. Kerajaan menubuhkan Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia (MATRADE) untuk membantu pengeksport. m/s 51

1.6 Perkaitan antara Penawaran Barang dan Perkhidmatan, Bentuk Pemilikan, Klasifikasi dan Skala Perniagaan

Jenis produk yang ditawarkan mempengaruhi perniagaan: perniagaan perkhidmatan tidak perlu mengurus stok dan lebih menumpukan sumber manusia. m/s 52 Perniagaan kecil lazimnya bermula sebagai milikan tunggal, dan bentuk pemilikan boleh diubah apabila perniagaan berkembang, dengan pendaftaran di SSM. Saiz tidak mempengaruhi skala, kerana Internet membolehkan perniagaan kecil berniaga di peringkat antarabangsa. Sektor utama lazimnya untuk pasaran domestik, manakala sektor kedua dan ketiga untuk pasaran domestik dan antarabangsa. m/s 53

1.7 Perkembangan Sektor Perniagaan di Malaysia

Selepas merdeka, kebanyakan rakyat menjalankan aktiviti pertanian dan Malaysia dikenali sebagai pengeluar bahan mentah seperti getah dan bijih timah. Kerajaan kemudian menggalakkan sektor kedua untuk mengurangkan kebergantungan kepada barang import, sehingga sektor kedua menjadi penyumbang utama eksport pada awal tahun 1990-an. m/s 54 Menjelang abad ke-21, sumbangan sektor ketiga, iaitu perkhidmatan, semakin meningkat selaras dengan matlamat menjadi negara maju menjelang tahun 2020. m/s 55